De gure wind deed niet bepaald aan Papua denken, daar in het mooie plaatsje Gau. Maar binnen in het dorpskerkje, het dorpshuis en de lagere school, werd dat ruimschoots gecompenseerd door de menselijke warmte.

Papua’s, Duitsers en Nederlanders deelden dezelfde zorg om de toekomst van Papua, waarin het onderwijs natuurlijk een belangrijke rol speelt. Het publiek bestond voornamelijk uit mensen die behoren tot protestants christelijke netwerken in Nederland en Duitsland. Hapin leverde persoonlijke ondersteuning.

Bestuurslid At Ipenburg verzorgde op vrijdagavond een inleiding over de geschiedenis van het onderwijs in Papua, en ondergetekende leidde een werkgroep op zaterdagmiddag. Ook hadden we in de school een stand opgezet.

De kwaliteit van het onderwijs in Papua is slecht. Het percentage analfabetisme is in Papua het hoogste van Indonesië. Kinderen maken de lagere school af, maar blijken dan nog niet te kunnen lezen, schrijven en rekenen. Leraren zijn niet aanwezig of hebben zelf een te lage opleiding.

Een belangrijk manco in het onderwijs is het feit dat de leerstof niet is aangepast aan de plaatselijke omstandigheden. At Ipenburg legde in zijn lezing uit dat ten tijde van dictator Suharto het onderwijs sterk gecentraliseerd werd. Ook kritisch denken werd niet op prijs gesteld. Dat had natuurlijk zijn weerslag op het onderwijs. Terwijl de leraar praatte en de kinderen alleen geacht werden te luisteren, werden er boekjes gebruikt waar alleen Javaanse scenes in voorkwamen. Als er al boekjes waren.

Tegenwoordig is vooral de politieke wil om geld uit te geven aan onderwijs erg belangrijk. Dat gaat de laatste jaren de goede kant op. In 2009 is in Papua 20% van de begroting gereserveerd voor onderwijs. Door corruptie, slecht beleid en het ontbreken van een onderwijsinspectie is het nog maar de vraag hoeveel geld ook echt aan onderwijs wordt besteed, maar het is een begin. Ook mogen de provincies in Indonesie vanaf 2006 hun eigen curriculum ontwikkelen. Hier ligt een gouden kans voor Papua, maar eentje die nog niet gegrepen is.

Het is Hapin’s standpunt dat het onderwijs de verantwoordelijkheid van de overheid is, en dat de hulporganisaties dus goed moeten kijken naar hun toegevoegde waarde. Met het studiebeurzenprogramma probeert Hapin de toegang tot onderwijs voor armere studenten te verbeteren. Binnen het Klein Projecten Fonds steunen we informeel, praktijkgericht onderwijs: cursussen en trainingen. Dit soort onderwijs is heel belangrijk voor de ontwikkeling van Papua, maar krijgt te weinig aandacht. Tenslotte steunen we maatschappelijke organisaties die hun eigen overheid aanspreken om een beter beleid te voeren. Dat gaat vaak over transparantie. Heel belangrijk als de corruptie welig tiert.

Jeroen Overweel