Veertig jaar Hapin, oud-directeur Wietse Tolsma blikt terug!

Hapin heeft in haar strategie en projectenbeleid altijd voorrang gegeven aan de wensen en behoeften van de Papua’s zelf. Het adagium was dan ook om aansluiting te zoeken aan veelbelovende initiatieven die al vanuit de lokale gemeenschappen waren opgestart. Met uw steun en de bijdragen van externe fondsen als die van NOVIB, zijn in de loop der jaren tientallen van deze projecten verder uitgerold.

Een van die initiatieven die op mij grote indruk maakte was de Muliamaschool in Asologaima (Baliemvallei). Middenin de weidsheid van de vallei trof ik in 2007 een enthousiaste gemeenschap van betrokken ouders, leerlingen en docenten met een ideaal: de Papua-kinderen te helpen ontwikkelen volgens hun eigen individuele aanleg en talenten en met respect voor hun medemens. Uniek voor Indonesië, uniek voor Papua. Directeur Willem Wetipo is een man met visie en durf.

De gesloten en veilige gemeenschap van de stam, kampong en adat staat steeds meer onder druk van de opdringende markteconomie. Geld, kennis en macht zijn nodig om staande te blijven. De Papua’s van het bergland lijken weerloos. Begrippen als ‘vooruitgang’, ‘verandering’ en ‘ontwikkeling’ passen nog moeilijk in hun wereldbeeld. Die processen vereisen een lange adem en veel geduld en kunnen alleen verder ontwikkelen zolang ze ingebed zijn in de plaatselijke gemeenschappen zelf. In het huidig onderwijssysteem van Papua hebben de leerlingen vaak geen idee waar het over gaat en waar het toe dient.

Wetipo haalde in 1994 de leerlingen vanuit de omringende dorpen naar zijn school ‘onder de bomen’ en bracht een voor Indonesië nieuw schoolconcept in praktijk: het persoonlijk welbevinden en de mentale groei als een belangrijke voorwaarde voor de intellectuele ontwikkeling van het kind. Kortom: ontwikkeling van hart, hoofd en handen. Daarom wordt er onderwijs gegeven in de lokale stamtaal in plaats van het voor de kinderen onbegrijpelijke Indonesisch. Kennis staat niet op zichzelf, het moet ook kunnen worden toegepast. In de filosofie van de school is daarom het aanleren van vaardigheden een prioriteit in plaats van het doelloze stampen van feitjes zoals in het onderwijs in Indonesië nog zo vaak het geval is. Daarom laat de directeur de band met het Indonesische curriculum bewust los.

Wetipo wil het onderwijs op Muliama dienstbaar maken aan en laten aansluiten op de tradities en waarden waarmee de kinderen opgroeien. Dat wordt herkend door de ouders. Ze weten zich betrokken en verantwoordelijk en betalen in natura door het personeel van eten te voorzien en de was te doen. Wetipo heeft grootse plannen met zijn school. Zijn ideaal is een brede scholengemeenschap met een hogere beroepsopleiding. ‘De studenten moeten hier kunnen doorleren en niet in het verre Java. Daar raken ze helemaal vervreemd van hun wortels.’

De leerlingen hebben het zichtbaar naar hun zin op Muliama, er zijn nauwelijks drop-outs en de resultaten zijn verbluffend. Hapin financierde vele jaren de salarissen van enkele leerkrachten, die directeur Wetipo zo veel als mogelijk uit de regio recruteert. De anderen werken op vrijwillige basis en krijgen een onkostenvergoeding. De school maakt ook gebruik van zonnepanelen, die gefinancierd werden door Hapin. Onlangs is er een nieuwe aanvraag binnengekomen voor nog meer panelen waar ze onder meer computers op kunnen laten draaien. Daar gaan we graag mee aan de slag! Muliama, een school die het verschil maakt.